Danh nho Lương Văn Can - Người thầy khai mở trường Đông Kinh Nghĩa Thục và đạo làm giàu Việt
NSSC Hà NộiĐăng: Cập nhật lần cuối: 20 phút đọc

Trong lịch sử giáo dục và tư tưởng kinh tế Việt Nam cận đại, danh nho Lương Văn Can (1854–1927) giữ vị trí đặc biệt với tư cách người sáng lập trường Đông Kinh Nghĩa Thục và người thầy đúc kết đạo làm giàu của dân tộc. Từ ngôi nhà số 4 Hàng Đào, bậc chí sĩ làng Nhị Khê đã để lại hai bộ sách kinh điển Kim cổ cách ngôn và Thương học phương châm đặt nền móng cho văn hóa doanh thương nước nhà.
| Tiêu chí hồ sơ bách khoa | Thông tin lịch sử chi tiết về danh nho và nhà tư tưởng Lương Văn Can |
|---|---|
| Tên khai sinh, tên tự và tên hiệu | Lương Văn Can (1854–1927), tự Hiếu Liêm, Ôn Như, hiệu Sơn Lão |
| Danh xưng lịch sử và văn hóa | Thục trưởng sáng lập Đông Kinh Nghĩa Thục, Người thầy của giới doanh thương Việt Nam |
| Quê quán bản địa | Làng Nhị Khê, tổng Cổ Hiền, huyện Thượng Phúc (nay là xã Nhị Khê, huyện Thường Tín, Hà Nội) |
| Khoa bảng và khí tiết Nho gia | Đỗ Cử nhân khoa Giáp Tuất (1874), khước từ chức quan của triều đình để giữ trọn tiết tháo |
| Sự nghiệp giáo dục và duy tân | Mở trường dạy học tại số 4 Hàng Đào (từ 1882) và sáng lập trường Đông Kinh Nghĩa Thục (tháng 3 năm 1907) |
| Hoạt động đấu tranh yêu nước | Bị thực dân Pháp bắt đày đi biệt xứ tại Nam Vang (Campuchia) suốt gần một thập kỷ (1913–1921) |
| Tác phẩm kinh tế và đạo lý tiêu biểu | Kim cổ cách ngôn, Thương học phương châm, Đại Việt địa dư, Quốc sự phạm lịch sử |
| Tư tưởng thương học cốt lõi | Chấn hưng thực nghiệp, đề cao thương đức, chữ Tín, sự đoàn kết lập hội buôn và học nghề chuyên sâu |
| Truyền thống gia đình yêu nước | Phu nhân là bà Lê Thị Thảo; các con là chí sĩ Lương Ngọc Quyến, Lương Nghị Khanh, Lương Trúc Đàm |
| Di sản và tưởng niệm tại Việt Nam | Phố Lương Văn Can tại trung tâm Hoàn Kiếm (Hà Nội), Nhà tưởng niệm tại làng khoa bảng Nhị Khê |
Quê hương Nhị Khê và tiết tháo kẻ sĩ của Lương Văn Can
Khí phách thanh cao và tầm nhìn duy tân vượt thời đại của cụ Lương Văn Can được hun đúc từ mạch nguồn văn hiến của làng khoa bảng Nhị Khê – quê hương của đại anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi, kết hợp với sự chuyển mình sôi động của phố phường Kẻ Chợ cuối thế kỷ mười chín.
Truyền thống làng Nhị Khê và khoa thi năm 1874
Theo gia phả họ Lương tại Thường Tín và các bộ sử liệu cận đại, Lương Văn Can sinh năm Giáp Dần 1854 (triều vua Tự Đức năm thứ bảy) tại làng Nhị Khê, tổng Cổ Hiền, huyện Thượng Phúc, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông cũ, nay thuộc xã Nhị Khê, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội. Làng Nhị Khê nằm bên dòng sông Tô Lịch cổ và đường thiên lý Bắc – Nam, là vùng đất địa linh nhân kiệt nổi tiếng khắp xứ Sơn Nam Thượng với truyền thống hiếu học, khoa bảng lâu đời và các làng nghề thủ công trứ danh lân cận như làng thêu Quất Động hay làng sơn mài Hạ Thái.
Sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo thanh bạch, từ thuở thiếu thời, Lương Văn Can đã nổi tiếng thông minh, hiếu học và giàu lòng tự trọng. Năm mười bảy tuổi (1871), ông dự thi Hương lần đầu đã đỗ Tú tài; đến khoa thi Giáp Tuất năm 1874 (năm Tự Đức thứ hai mươi bảy), khi vừa tròn hai mươi tuổi, ông đỗ Cử nhân tại trường thi Hà Nội. Ngay năm sau (1875), ông vào kinh đô Phú Xuân dự kỳ thi Hội và chỉ thiếu một phân điểm để đỗ Tiến sĩ (được xếp hạng Hội nguyên Phó bảng dự khuyết). Tuy nhiên, chứng kiến cảnh triều đình phong kiến đương thời ngày càng suy yếu và từng bước nhượng bộ trước sức ép xâm lược của thực dân Pháp, người thanh niên Cử nhân họ Lương đã sớm nhận ra con đường làm quan không còn giúp ích được cho dân cho nước.
Khước từ quan trường về dạy học ở Hàng Đào
Năm 1879, khi triều đình Huế ban chiếu bổ nhiệm ông giữ chức Giáo thụ phủ Hoài Đức, Lương Văn Can đã dứt khoát cáo bệnh từ quan, trả lại sắc phong để giữ trọn khí tiết độc lập của bậc sĩ phu đất Bắc. Khi bị ép phải nhận chức hoặc bị phạt, ông thà chịu nộp tiền phạt theo lệ làng chứ nhất định không chịu ra làm quan dưới chế độ bảo hộ. Để tự nuôi sống gia đình và tìm con đường đào tạo nhân tài mới cho đất nước, khoảng năm 1882, ông cùng người vợ hiền là bà Lê Thị Thảo (con gái quan Đốc học Lê Anh Sơn) chuyển từ làng Nhị Khê ra định cư tại ngôi nhà số 4 phố Hàng Đào, nằm ngay đầu trục phố buôn bán sầm uất nhất của Phố cổ Hà Nội sát bờ Hồ Hoàn Kiếm.
Tại ngôi nhà số 4 phố Hàng Đào, trong khi bà Lê Thị Thảo tần tảo mở cửa hiệu buôn bán vải lụa và thuốc bắc để lo kinh tế gia đình, cụ Cử Can mở trường tư thục dạy học và dốc lòng nghiên cứu tân thư, tân văn từ Nhật Bản, Trung Hoa và phương Tây truyền vào Việt Nam. Sống ngay giữa trung tâm thương mại Kẻ Chợ, hằng ngày chứng kiến cảnh thương nhân người Việt bị chèn ép ngay trên quê hương mình vì thiếu kiến thức thương mại hiện đại và thiếu sự liên kết hội đoàn, tư tưởng của ông đã có bước chuyển biến sâu sắc từ Nho học truyền thống sang chủ nghĩa thực học và chấn hưng công thương nghiệp.
Phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục năm 1907 của Lương Văn Can
Đỉnh cao chói lọi nhất trong hoạt động xã hội và giáo dục của Lương Văn Can là sự kiện ông đứng ra sáng lập và làm Thục trưởng (Hiệu trưởng) trường Đông Kinh Nghĩa Thục vào mùa xuân năm 1907 tại Hà Nội. Ngôi trường nghĩa thục ấy đã trở thành ngọn hải đăng cải cách văn hóa, giáo dục và kinh tế sâu rộng bậc nhất Việt Nam đầu thế kỷ hai mươi.
Sáng lập trường Đông Kinh Nghĩa Thục năm 1907
Bước sang những năm đầu thế kỷ hai mươi, hưởng ứng phong trào Duy Tân và Đông Du do các bậc chí sĩ tiền bối như cụ Phan Bội Châu và cụ Phan Châu Trinh khởi xướng, cụ Cử Lương Văn Can cùng các nhà nho thức thời tại Hà Nội như Nguyễn Quyền, Lê Đại, Vũ Hoành, Đào Nguyên Phổ, Dương Bá Trạc đã quyết định biến ngôi nhà số 4 và số 10 phố Hàng Đào thành trụ sở trường Đông Kinh Nghĩa Thục, chính thức khai giảng vào tháng 3 năm 1907. Tên gọi Đông Kinh Nghĩa Thục mang ý nghĩa là ngôi trường dạy học vì nghĩa lớn (miễn toàn bộ học phí và phát sách vở miễn phí cho học trò) đặt tại đất Đông Kinh (tên cổ của kinh thành Thăng Long – Hà Nội từ thời Lê gắn liền với Hoàng thành Thăng Long).
Dưới sự điều hành trực tiếp của Thục trưởng Lương Văn Can, Đông Kinh Nghĩa Thục đã thực hiện một cuộc cách mạng toàn diện về nội dung và phương pháp giáo dục, vượt thoát khỏi lối học từ chương khoa cử truyền thống từng tồn tại hàng thế kỷ kể từ các kỳ thi cổ như Khoa thi Nhâm Tuất 1442 tại Văn Miếu Quốc Tử Giám. Nhà trường chia thành bốn ban chuyên trách gồm Ban Giáo dục, Ban Tài chính, Ban Tuyên truyền (diễn thuyết) và Ban Tu thư (biên soạn sách giáo khoa mới), giảng dạy chữ Quốc ngữ, chữ Pháp, chữ Hán cùng các môn khoa học tự nhiên, lịch sử, địa lý Việt Nam, kinh tế học và thể dục, thu hút hơn một nghìn học sinh theo học trực tiếp và mở rộng phân hiệu ra khắp các tỉnh Hà Đông, Sơn Tây, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, Thái Bình.

Hội buôn Đồng Lợi Tế và năm tháng lưu đày
Điểm độc đáo vượt trội trong mô hình Đông Kinh Nghĩa Thục của Lương Văn Can là sự gắn kết chặt chẽ giữa khai mở dân trí với thực hành kinh doanh tự chủ (chấn hưng thực nghiệp). Ngay trong khuôn viên hoạt động của nhà trường và trên các phố Hàng Đào, Hàng Gai, cụ Lương Văn Can cùng các đồng chí đã vận động thành lập các hội buôn và cơ sở sản xuất của người Việt như Hội buôn Đồng Lợi Tế, Công ty Hồng Tân Hưng, hiệu buôn sơn mài và tơ lụa nội hóa, vừa nhằm gây quỹ tài chính tự lực nuôi trường học, vừa trực tiếp rèn luyện kỹ năng thương mại hiện đại cho học viên và cổ vũ đồng bào dùng hàng nội hóa từ các làng nghề truyền thống như làng lụa Vạn Phúc hay làng gốm Bát Tràng.
Lo sợ trước sức lan tỏa mạnh mẽ của phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục đối với lòng yêu nước của nhân dân Bắc Kỳ, tháng 12 năm 1907, chính quyền thực dân Pháp đã ra lệnh cưỡng bức đóng cửa nhà trường sau chín tháng hoạt động sôi nổi. Đến tháng 4 năm 1913, nhân vụ ném bom tại khách sạn Hà Nội của Việt Nam Quang Phục Hội, chính quyền thực dân đã bắt giam cụ Lương Văn Can và kết án đày biệt xứ mười năm tại Nam Vang (Phnôm Pênh, Campuchia), trong khi hai người con trai ưu tú của cụ là Lương Trúc Đàm và chí sĩ Lương Ngọc Quyến (người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917) đều lần lượt hy sinh vì nước. Dù phải chịu cảnh lưu đày nơi đất khách quê người suốt gần chín năm (1913–1921), cụ Ôn Như vẫn giữ vững chí khí bất khuất và dành trọn thời gian ở Nam Vang để quan sát thương trường quốc tế, biên soạn những bộ sách để đời về thương học cho dân tộc.
Tư tưởng thương học và đạo làm giàu của Lương Văn Can
Tháng 11 năm 1921, sau khi được trả tự do trở về ngôi nhà số 4 phố Hàng Đào tại Hà Nội ở tuổi sáu mươi bảy, cụ Lương Văn Can tiếp tục mở lại trường Ôn Như và dốc toàn bộ tâm huyết cuối đời hoàn thiện các bộ sách giáo khoa kinh tế – đạo đức. Trong đó, hai tác phẩm Thương học phương châm và Kim cổ cách ngôn được giới nghiên cứu đánh giá là bộ cẩm nang lý luận kinh doanh đầu tiên trong lịch sử Việt Nam.
Mười điểm yếu thương giới trong Thương học phương châm
Trong tác phẩm Thương học phương châm (Phương châm của ngành thương mại học, biên soạn trong thời gian ở Nam Vang và xuất bản tại Hà Nội thập niên 1920), với nhãn quan thực tiễn sắc bén, Lương Văn Can đã thẳng thắn mổ xẻ và chỉ ra mười nhược điểm cốt tử khiến giới buôn bán người Việt đương thời thua kém thương nhân các nước trên chính quê hương mình:
- Người mình không có thương phẩm và không có thương hội: Hàng hóa chỉ bán thô nguyên liệu mà thiếu chế biến sâu, lại quen làm ăn nhỏ lẻ từng cá nhân mà không biết hợp vốn lập công ty cổ phần lớn để cạnh tranh đường dài.
- Không có tín thực và không có kiên tâm: Một bộ phận người buôn bán còn chuộng lối làm ăn chụp giật, pha trộn hàng giả, thiếu chữ Tín bền lâu và dễ nản lòng khi gặp khó khăn bước đầu.
- Không có nghị lực, không biết trọng nghề và thiếu thương học: Tư tưởng trọng nông ức thương cũ kỹ khiến xã hội chưa coi trọng nghề thương mại, thiếu trường lớp đào tạo bài bản về kế toán, ngân hàng, vận tải và nhãn hiệu hàng hóa.
- Kém đường giao thiệp, không biết tiết kiệm và nội hóa kém tinh xảo: Thiếu ngoại ngữ để giao thương trực tiếp với nước ngoài và chưa chú trọng cải tiến mẫu mã, kỹ thuật sản xuất hàng nội địa.
Từ sự chẩn đoán chính xác ấy, trong Thương học phương châm, cụ Lương Văn Can đã hệ thống hóa bài bản các kiến thức quản trị kinh doanh hiện đại từ cách chọn địa điểm mở cửa hiệu, cách đặt tên thương hiệu (thuộc hiệu), cách trưng bày hàng hóa, nghệ thuật dùng người, sổ sách kế toán, phương thức vận tải, bảo hiểm cho tới việc sử dụng ngân phiếu và hợp cổ phần lập đại công ty.

Đạo làm giàu nhân nghĩa trong Kim cổ cách ngôn
Nếu Thương học phương châm là cuốn giáo trình kỹ năng quản trị kinh doanh, thì tác phẩm Kim cổ cách ngôn (Lời cách ngôn xưa và nay bàn về đạo làm giàu) của Lương Văn Can lại là bản tuyên ngôn về đạo đức doanh nhân Việt Nam. Kế thừa tinh hoa triết lý phương Đông và tư tưởng thực học tiến bộ, ông khẳng định rằng của cải là mạch máu nuôi sống quốc gia, dân có giàu thì nước mới mạnh, nhưng việc cầu tài lập nghiệp bắt buộc phải đặt trên nền tảng của Đạo nghĩa và Nhân tâm.
Cụ Lương Văn Can phân biệt rạch ròi giữa đồng tiền làm ra bằng trí tuệ, mồ hôi chính đáng (nghĩa tài) với đồng tiền kiếm được bằng sự gian dối, bất nhân (phi nghĩa tài). Ông căn dặn giới doanh thương Việt Nam rằng người làm giàu chân chính phải biết lấy chữ Tín làm gốc rễ sinh tồn, lấy sự liêm chính làm thước đo phẩm giá (buôn bán phải giữ lòng công bình, cân đong đo đếm chuẩn xác, không lợi dụng lúc thiên tai dịch bệnh để đầu cơ trục lợi) và khi đã giàu có thì phải biết mở lòng bác ái, đóng góp xây dựng trường học, cứu giúp người nghèo và phụng sự Tổ quốc. Tư tưởng đạo làm giàu của ông đã truyền cảm hứng trực tiếp cho cả một thế hệ các nhà tư sản dân tộc lừng lẫy của Hà Nội và Bắc Kỳ như Bạch Thái Bưởi, Trịnh Phúc Lợi, Trịnh Văn Bô, Đỗ Đình Thiện, Nguyễn Sơn Hà.
| Năm / Giai đoạn lịch sử | Sự kiện và dấu mốc tiêu biểu trong cuộc đời danh nho Lương Văn Can | Ý nghĩa đối với lịch sử giáo dục và tư tưởng kinh tế Việt Nam |
|---|---|---|
| Năm 1854 | Sinh tại làng khoa bảng Nhị Khê, huyện Thường Tín, Hà Nội | Thừa hưởng truyền thống văn hiến và khí phách kẻ sĩ đất Sơn Nam Thượng |
| Năm 1874 – 1879 | Đỗ Cử nhân khoa Giáp Tuất (1874) và khước từ chức Giáo thụ phủ Hoài Đức (1879) | Giữ trọn tiết tháo độc lập của bậc đại nho trước biến cố thời cuộc |
| Năm 1882 – 1906 | Chuyển ra số 4 phố Hàng Đào (Hà Nội) mở trường dạy học và nghiên cứu tân thư | Tiếp cận thực tiễn thương trường Kẻ Chợ và ấp ủ tư tưởng cải cách duy tân |
| Tháng 3 – 12 năm 1907 | Sáng lập và làm Thục trưởng trường Đông Kinh Nghĩa Thục cùng hội buôn Đồng Lợi Tế | Đỉnh cao cuộc cách mạng khai dân trí, chấn dân khí và chấn hưng thực nghiệp |
| Giai đoạn 1913–1921 | Bị thực dân Pháp bắt đày biệt xứ tại Nam Vang (Campuchia) suốt gần 9 năm | Kiên trung bất khuất và biên soạn các trước tác kinh điển về thương học |
| Giai đoạn 1921–1927 | Trở về Hà Nội mở lại trường Ôn Như, xuất bản Thương học phương châm và Kim cổ cách ngôn | Đặt nền móng lý luận cho văn hóa kinh doanh và đạo làm giàu Việt Nam |
| Ngày 13 tháng 6 năm 1927 | Qua đời tại số 4 Hàng Đào ở tuổi 73, để lại di ngôn Bảo quốc túy, tuyết quốc sỉ | Được hậu thế suy tôn là Người thầy của giới doanh thương Việt Nam |
Di sản tinh thần và sự tôn vinh danh nhân Lương Văn Can
Ngày 13 tháng 6 năm 1927 (tức ngày 14 tháng 5 năm Đinh卯), cụ Lương Văn Can thanh thản trút hơi thở cuối cùng tại ngôi nhà số 4 phố Hàng Đào ở tuổi bảy mươi ba. Trước lúc đi xa, bậc đại nho yêu nước vẫn dặn lại con cháu và học trò sáu chữ di ngôn tâm huyết là Bảo quốc túy, tuyết quốc sỉ (Giữ gìn tinh hoa của dân tộc, rửa sạch nỗi hổ thẹn nghèo nàn lạc hậu của đất nước).
Phố Lương Văn Can và Khu lưu niệm Nhị Khê
Đám tang của cụ Cử Lương Văn Can vào tháng 6 năm 1927 tại Hà Nội đã trở thành một cuộc biểu dương lòng yêu nước lớn lao của hàng vạn nhân sĩ, trí thức, thương gia và đồng bào Thủ đô, tiễn đưa linh cữu cụ từ số 4 phố Hàng Đào về an táng tại quê nhà làng Nhị Khê, huyện Thường Tín. Ngay sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, chính quyền cách mạng thành phố Hà Nội đã trân trọng đổi tên tuyến phố thông từ phố Hàng Đào – Hàng Gai ra thẳng bờ hồ Hoàn Kiếm thành phố Lương Văn Can, nằm ngay bên cạnh Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục lịch sử.
Tại quê hương làng Nhị Khê (xã Nhị Khê, huyện Thường Tín, Hà Nội), Khu mộ và Nhà tưởng niệm danh nhân Lương Văn Can cùng các liệt sĩ trong gia đình họ Lương đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa và được tu bổ trang nghiêm, trở thành điểm đến hành hương tri ân của các thế hệ học sinh, sinh viên và doanh nhân cả nước mỗi dịp về thăm vùng đất danh hương phía nam Thủ đô.
Giải thưởng Lương Văn Can và giá trị đương đại
Bước sang thế kỷ hai mươi mốt, những tư tưởng về thương đức, thương tài và tinh thần tự cường kinh tế của Lương Văn Can ngày càng tỏa sáng giá trị thực tiễn trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế. Từ năm 2011, Giải thưởng Tài năng Lương Văn Can cùng các chương trình học bổng và diễn đàn văn hóa doanh nhân mang tên ông đã được tổ chức thường niên trên phạm vi toàn quốc, thu hút hàng chục nghìn sinh viên và doanh nhân trẻ tham gia rèn luyện đạo làm giàu chính đáng gắn liền với trách nhiệm phụng sự xã hội.
Hai tác phẩm Kim cổ cách ngôn và Thương học phương châm của ông đã được tái bản nhiều lần và đưa vào tủ sách gối đầu giường của cộng đồng khởi nghiệp Việt Nam, khẳng định tầm vóc của bậc khai sơn phá thạch đã đặt viên gạch lý luận đầu tiên cho nền thương học nước nhà.
Câu hỏi thường gặp về cuộc đời danh nhân Lương Văn Can
Để giúp độc giả, các nhà nghiên cứu và cộng đồng khởi nghiệp nắm bắt trọn vẹn những giá trị cốt lõi trong cuộc đời và trước tác của vị Thục trưởng Đông Kinh Nghĩa Thục, phần dưới đây giải đáp các câu hỏi trọng tâm dựa trên sử liệu chính thống.
Giải đáp các thông tin lịch sử trọng tâm
Vì sao danh nho Lương Văn Can được tôn vinh là Người thầy của giới doanh thương Việt Nam?
Dù xuất thân là một nhà nho đỗ Cử nhân, cụ Lương Văn Can đã sớm vượt qua định kiến trọng nông ức thương để cổ vũ phong trào chấn hưng thực nghiệp tại trường Đông Kinh Nghĩa Thục (1907). Đặc biệt, ông là học giả Việt Nam đầu tiên biên soạn hai bộ sách lý luận chuyên sâu về kinh doanh và đạo làm giàu là Thương học phương châm và Kim cổ cách ngôn, chỉ rõ 10 nguyên nhân yếu kém của thương giới nước nhà và xác lập chuẩn mực thương đức cho doanh nhân Việt Nam.
Trường Đông Kinh Nghĩa Thục do cụ Lương Văn Can sáng lập năm 1907 đặt tại đâu?
Trường Đông Kinh Nghĩa Thục được cụ Lương Văn Can cùng các chí sĩ yêu nước sáng lập và khai giảng vào tháng 3 năm 1907 ngay tại ngôi nhà riêng của gia đình cụ ở số 4 và số 10 phố Hàng Đào (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội ngày nay), sát bên Hồ Hoàn Kiếm và Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục.
Hệ thống tư liệu lịch sử và trước tác gốc
- Thương học phương châm & Kim cổ cách ngôn — Lương Văn Can (Bản dịch và khảo cứu của học giả Nguyễn Hiến Lê / Nhà xuất bản Trẻ & Nhà xuất bản Tri Thức): Hai tác phẩm nguyên전 của cụ Ôn Như Lương Văn Can trình bày hệ thống triết lý đạo làm giàu, thương đức và phương pháp quản trị thương mại.
- Đông Kinh Nghĩa Thục và Phong trào Cải cách Văn hóa Đầu thế kỷ XX (Viện Sử học & Nhà xuất bản Hà Nội): Công trình nghiên cứu toàn diện về vai trò Thục trưởng của cụ Lương Văn Can, chương trình giáo dục tân học và hoạt động thực nghiệp tại số 4 Hàng Đào năm 1907.
- Hồ sơ Di tích lịch sử Khu lưu niệm Danh nhân Lương Văn Can tại xã Nhị Khê, huyện Thường Tín (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội): Tư liệu gia phả họ Lương, cuộc đời cụ bà Lê Thị Thảo cùng sự hy sinh của các chí sĩ Lương Ngọc Quyến, Lương Trúc Đàm, Lương Nghị Khanh.
Trải qua hơn một thế kỷ biến thiên của lịch sử, ngọn lửa khai dân trí và tư tưởng thương học tự cường mà cụ Lương Văn Can thắp lên từ mái trường Đông Kinh Nghĩa Thục số 4 Hàng Đào vẫn vẹn nguyên sức sống, soi đường cho các thế hệ doanh nhân Việt Nam vươn ra biển lớn. Trên hành trình bảo tồn di sản văn hiến và thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyên trang Hà Nội NSSC trân trọng giới thiệu bức chân dung bách khoa toàn diện về người thầy mẫu mực của nền thương học nước nhà.
NSSC Hà Nội
hanoi.nssc.gov.vn là nền tảng công nghệ của NSSC đồng hành cùng cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo tại Hà Nội.
Xem thêm các bài trong chuyên mục Doanh nhân Hà Nội.
Bài liên quan
Làng đúc đồng Ngũ Xã - Tuyệt kỹ đúc đồng liền khối bên hồ Trúc Bạch
Làng đúc đồng Ngũ Xã bên hồ Trúc Bạch lưu giữ hơn bốn thế kỷ nghệ thuật đúc đồng kinh kỳ với kiệt tác tượng Phật A Di Đà liền khối tại chùa Thần Quang.
Làng lụa Vạn Phúc - Tinh hoa tơ tằm ngàn năm bên dòng sông Nhuệ
Làng lụa Vạn Phúc bên bờ sông Nhuệ lưu giữ hơn một thiên niên kỷ dệt tơ tằm truyền thống với kỹ thuật dệt lụa vân tinh xảo và tín ngưỡng thờ A Lã Đê Nương.
Làng hương Quảng Phú Cầu - Sắc đỏ tăm hương trăm năm vùng Ứng Hòa
Làng hương Quảng Phú Cầu thuộc huyện Ứng Hòa lưu giữ hơn một thế kỷ nghề chẻ vầu, nhuộm chân hương cánh sen và phơi tăm hương xòe tròn rực rỡ tại Hà Nội.



